EU đã đóng vĩnh viễn với Ukraine?

(Quan hệ quốc tế) - Brussels luôn chủ động tạo ra những cơ chế, mà mục đích được nhận diện là đẩy việc mở cửa EU ngày càng xa tầm với của Kiev....

Ngày 26/12, báo Deutsche Welle của Đức đưa tin, Ngoại trưởng nước này Sigmar Gabriel đã đề xuất dùng Thoả thuận về Brexit giữa Liên minh Châu Âu với Vương quốc Anh làm hình mẫu cho xây dựng quan hệ giữa EU với Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine.

"Nếu chúng ta đạt được Thoả thuận thông minh với Vương quốc Anh, phác thảo quan hệ Anh-EU thời hậu Brexit, thì đó là một hình mẫu tốt cho quan hệ giữa EU với các quốc gia ngoại khối”, người đứng đầu ngành ngoại giao Đức nhận định.

EU da dong vinh vien voi Ukraine?
Ngoại trưởng Đức Sigmar Gabriel

Từ nhận định ấy, Ngoại trưởng Đức thể hiện quan điểm rằng ông không nhìn thấy khả năng Thổ Nhĩ Kỳ hay Ukraine có thể tham gia EU. 

Ông Gabriel cho rằng EU cần xem xét các hình thức hợp tác khác để có thể gần gũi hơn với các quốc gia này.

Với Ukraine, quan điểm của Berlin như dội thêm một gáo nước lạnh vào "Khát vọng Tây tiến" của những chính trị gia Maidan đang nắm quyền lực tại Kiev, sau khi tại Hội nghị Đối tác phương Đông, Brussels đã dùng "tiêu chuẩn EU" để ngăn cản Kiev.

Tuy nhiên, với chính sách bài Nga cực đoan của chính quyền Kiev hiện nay, Ukraine đã trở thành vùng đệm chiến lược tuyệt vời cho Mỹ-EU-NATO trong đối trọng Nga-phương Tây, vì vậy, cũng như Washington, Brussels sẽ không bỏ rơi Kiev.

Song với việc chỉ "rót nước lã cho Ukraine uống cầm hơi", những người anh em xa đã khiến cho chính quyền Kiev thất vọng và điều đó có thể tạo ra mối nguy hại cho phương Tây, nếu Moscow thổi làn gió tiêu cực vào Kiev thời hậu Maidan.

Do vậy, dù chưa - thậm chí không tiếp nhận Ukraine - nhưng EU vẫn tìm cách kéo Ukraine vĩnh viễn thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Nga, bằng những chương trình gia tăng "lợi ích kỳ vọng" cho Ukraine.

Việc xây dựng cơ chế Đối tác phương Đông, trong đó "treo" tư cách thành viên EU  là một cách tạo lực hút hướng tâm mạnh mẽ với Ukraine, khiến Kiev không thể ngoảnh mặt lại với người anh em phía đông trong mọi trường hợp.

Bên cạnh đó là việc xây dựng kế hoạch giúp tái thiết Ukraine - Kế hoạch Marshall cho Ukraine - tạo ra nền tảng lợi ích giúp cả Kiev và Brussels hiện thực hoá nguyên tắc liên hiệp tại Châu Âu, nhưng không trao quy chế thành viên EU cho Ukraine.

Xin nhắc lại là Kế hoạch Marshall của Mỹ (1947 – 1951) đã giúp Châu Âu điêu tàn sau Thế chiến II “vươn minh đứng dậy” chỉ sau hơn một thập kỷ, nhờ nguồn lợi ích khổng lồ từ đồng minh bên bờ tây Đại Tây Dương đổ vào lục địa già.

EU da dong vinh vien voi Ukraine?
Dành hẳn một Kế hoạch Marshall cho Ukraine thực ra chỉ là một cách đóng cửa với Kiev

Kế hoạch Marshall Plan đã tạo ra chất xúc tác đặc biệt cho cơ chế liên hiệp tại Châu Âu bằng nền tảng lợi ích. Trong bối cảnh Ukraine hiện nay, nguyên tắc ấy hoàn toàn có thể được vận dụng.

Ngày 8/11, Phó Chủ tịch Ủy ban hợp tác Ukraine-EU Klympush Tsintsadze cho biết một cấu trúc và cơ chế vận hành cho "Marshall Plan for Ukraine" đã được vạch ra cụ thể và ngay ở bước khởi đầu, kế hoạch này sẽ nhận được 5 tỷ euro.

"Marshall Plan for Ukraine" được kỳ vọng sẽ giúp quốc gia thuộc Liên Xô cũ này phát triển, từ đó gia tăng liên kết với EU. Đây được xem là cách "EU hoá Ukraine" mà không cần Ukraine gia nhập EU, hạn chế bất lợi từ Nga và từ ngay nội bộ EU.

Với việc dành hẳn một Kế hoạch Marshall cho Ukraine tưởng chừng Brussels thể hiện sự ưu tiên với Kiev và là một cách kéo Ukraine về với EU nhanh hơn, song thực ra đó lại là một rào cản đối với việc hiện thực hoá "Giấc mơ EU" của Kiev.

Nay Ngoại trưởng Đức đề xuất lấy Thoả thuận Brexit - mô hình quan hệ Anh-EU thời hậu Brexit - làm hình mẫu cho quan hệ EU-Ukraine, cho thấy khả năng Ukraine được đứng trong hàng ngũ các thành viên EU ngày càng trở nên xa vời.

Bởi quan hệ EU-Anh thời hậu Brexit, dù có thân thiện thế nào đi nữa, thì cũng luôn là quan hệ giữa EU với một quốc gia ngoại khối. Do vậy, nếu quan hệ EU-Ukraine xây dựng theo mô hình này thì rõ ràng quy chế EU không được dành cho Ukraine nữa.

Không những vậy, khi quan hệ Anh-EU thời hậu Brexit là hình mẫu cho những mối quan hệ mới của định chế này thì đó là lời cảnh báo cho Kiev rằng EU đã thay đổi quan điểm trong việc mở rộng quy mô khối cũng như đón nhận thành viên mới.

Như vậy, khát vọng đưa Ukraine gia nhập EU của những chính trị gia Maidan ngày càng trở nên khó khăn hơn, khi Brussels luôn chủ động tạo ra những cơ chế, mà mục đích được nhận diện là đẩy việc mở cửa EU ngày càng xa tầm với của Kiev.

EU da dong vinh vien voi Ukraine?
Bài Nga cực đoan là một cách chính quyền Kiev tự hại mình

Với việc thiết lập cơ chế Đối tác phương Đông, xây dựng kế hoạch Mashall cho Ukraine và đề xuất áp dụng quan hệ EU-Ukraine theo hình mẫu quan hệ Anh-EU thời hậu Brexit, dường như EU đã vĩnh viễn đóng cánh cửa với Ukraine.

Rõ ràng, hậu quả của việc để đánh mất nhiều lợi ích chiến lược từ Nga - gây ra bởi chính sách bài Nga của giới chính trị Maidan - đã khiến cho những người anh em xa thất vọng và "đường sang Tây phương" ngày một hẹp dần với Ukraine.

Ngọc Việt

Thứ Ba, 26/12/2017 18:40

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện