Vụ Boris Nemtsov: Loại Hồi giáo, để ngỏ 'cánh cửa phương Tây'?

(Quan hệ quốc tế) - Vụ giết hại ông Nemtsov không có đặc trưng của các tổ chức Hồi giáo cực đoan, mà mang tính chất một vụ ám sát của cơ quan tình báo, đặc nhiệm.

Hiện Ủy ban Điều tra Nga và giới truyền thông thế giới đều nêu ra 3 giả thuyết về thủ phạm gây ra cái chết của ông Nemtsov. Trong đó, những vấn đề không thống nhất là giả thuyết Nga hay phương Tây là thủ phạm hoặc ông Nemtsov bị giết vì những vấn đề nội bộ các đảng phái đối lập.

Tuy nhiên, cả 2 bên đều có chung một giả thuyết là khả năng những kẻ Hồi giáo cực đoan đã sát hại ông Nemtsov vì những quan điểm của ông đối với vụ xả súng tại tòa soạn báo Charlie Hebdo ở Paris.

Vào hôm 28/2, phát ngôn viên Ủy ban điều tra Nga Vladimir Markin tuyên bố, cơ quan điều tra nhận được thông tin rằng ông Nemtsov từng nhận được những lời đe dọa "do mối liên hệ giữa quan điểm của ông đối với vụ thảm sát tòa soạn Charlie Hebdo ở Paris hôm 7/1".

Để phá một vụ án, vấn đề đầu tiên người ta cần tìm hiểu và rà soát những vấn đề đáng nghi vấn để tìm ra động cơ gây án của thủ phạm. Tuy nhiên, dựa trên nhiều yếu tố, có thể khẳng định rằng, vụ ám sát ông Boris Nemtsov không phải do những phần tử Hồi giáo cực đoan thực hiện.

Thứ nhất: Vụ ám sát không có đặc điểm gây tiếng vang của các vụ khủng bố Hồi giáo khác

Trước hết, xem xét tính mục đích trong hành động của những tổ chức khủng bố Hồi giáo chúng ta nhận thấy rằng. Các tổ chức này tiến hành hoạt động khủng bố, ám sát nhằm 2 mục đích: Thứ nhất là trả thù những kẻ đã bôi nhọ, chế giễu họ; thứ 2 là dằn mặt những cá nhân và tổ chức có những phát ngôn đe dọa và hành động chống lại chúng.

Với những mục đích như trên, các tổ chức khủng bố Hồi giáo luôn muốn gây tiếng vang lớn nhất và gây ra tâm lý hoảng loạn lớn nhất trên thế giới nên không ngần ngại để lại những ký hiệu, hay hô vang những khẩu hiệu báo thù cho đạo Hồi. Điển hình là trong 2 vụ khủng bố gần đây nhất đều xuất hiện đặc trưng trên.

Cả Ủy ban điều tra Nga và giới truyền thông đều đưa ra 1 giả thuyết là có thể những kẻ Hồi giáo cực đoan đã sát hại ông Nemtsov
Cả Ủy ban điều tra Nga và giới truyền thông đều đưa ra 1 giả thuyết là có thể những kẻ Hồi giáo cực đoan đã sát hại ông Nemtsov

Ví dụ như trong vụ Charlie Hebdo, trên đường tẩu thoát, bọn khủng bố vừa nổ súng vừa hô vang khẩu hiệu "Allahu akbar" ("Thánh Allah vĩ đại") sau đó chạy trốn cùng chiếc Citroën C3 II đỗ ngoài cửa tòa nhà.

Khi chúng đấu súng với chiếc xe cảnh sát thứ 3 ở địa chỉ số 52 đại lộ Richard-Lenoir, 2 tên đã hét lớn "On a vengé le prophète Mohamed" ("Chúng ta đã trả thù cho tiên tri Mohamed") và "On a tué Charlie Hebdo" ("Chúng ta đã giết chết Charlie Hebdo").

Còn trong vụ ám sát ông Boris Nemtsov, các thủ phạm đã lên kế hoạch chặt chẽ, gây khó khăn cho quá trình điều tra bằng cách sử dụng súng K-59 Maskarov và 6 viên đạn của các hãng sản xuất khác nhau nhằm che dấu thân phận, điều này trái với những hành động khủng bố gây tiếng vang của tổ chức khủng bố Hồi giáo.

Nếu các tổ chức này muốn “xử” cựu phó Thủ tướng Nemtsov với lí do trên thì chắc chắn sẽ có một thông điệp của chúng, để cảnh cáo đừng có ai dại dột mà báng bổ đạo Hồi nhưng ở vụ án này tuyệt nhiên không hề có một tiếng hô hay một thông điệp cảnh cáo trên Internet nào.

Việc thủ phạm xây dựng kế hoạch tỷ mỉ, che dấu thân phận kỹ lưỡng, là hành động mang đặc điểm của những tổ chức sát thủ chuyên nghiệp hay các cơ quan tình báo, đặc nhiệm trên thế giới chứ không phải là những hành động nhằm gây tiếng vang hay dọa dẫm của những tên khủng bố Hồi giáo.

Thứ 2: Khủng bố Hồi giáo thường mang tính chất “dằn mặt tận nơi”.

Đặc điểm nổi bật là các Tổ chức Hồi giáo thường hành động khủng bố tại địa điểm mà chúng cho là đã hoặc đang diễn ra hành động chống lại mình. Ví dụ như tấn công trụ sở của tờ tạp chí Charlie Hebdo ngày 7-1 hay tấn công vào quán café Krudttoenden ở Đan Mạch ngày 14-2.

Quán cafe Krudttoenden - nơi diễn ra sự kiện mang tên “Nghệ thuật, báng bổ và sự tự do ngôn luận”
Quán cafe Krudttoenden - nơi diễn ra sự kiện mang tên “Nghệ thuật, báng bổ và sự tự do ngôn luận”

Hành động thứ nhất là chúng tấn công tận trụ sở của tòa soạn báo, ở cả địa chỉ cũ là ở số 6 (theo lưu trữ cũ về Charlie Hebdo) rồi chuyển tới địa chỉ ở số 10 phố Nicolas-Appert, nơi đang diễn ra cuộc họp định kỳ hàng tuần của phòng biên tập ở tầng 3, chuẩn bị ra số tiếp theo, tấn công vào đạo Hồi.

Còn vụ tấn công vào quán cafe Krudttoenden ở thủ đô Copenhagen của Đan Mạch ngày 14-2. Khi đó, quán café này đang tổ chức một sự kiện mang tên “Nghệ thuật, báng bổ và sự tự do ngôn luận”, với sự tham dự của nhiều nhà làm nghệ thuật có liên quan đến việc châm biếm và báng bổ đạo Hồi.

Trong số này có Họa sĩ Lars Vilks, người đã vẽ bức biếm họa nhà tiên tri Muhamad gây tranh cãi trên tạp chí Charlie Hebdo hồi năm 2007, là nhà diễn thuyết chính.

Ngay sau vụ sả súng vào quán cafe Krudttoenden, thủ phạm này đã thực hiện một vụ tấn công thứ 2 vào sáng sớm ngày 15-2. Địa điểm mà hắn lựa chọn là giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Copenhagen.

Từ đây, có thể nhận định rằng, các tổ chức khủng bố đã lựa chọn những địa điểm mà theo chúng là mang tính chất “dằn mặt tận nơi”, chứ không lựa chọn giết người ở những địa điểm trung gian hay những nơi mà chúng coi là “có tính khủng bố tinh thần không cao”.

Thứ 3: Tổ chức khủng bố Hồi giáo không muốn có thêm đối thủ lớn như Nga

Nga là nước tham gia vào cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo một cách dè dặt nhất. Moscow không gửi quân và vũ khí trang bị tham gia Liên minh quân sự chống IS, các quan chức lãnh đạo Nga tuy cũng có những phát biểu đả kích chủ nghĩa khủng bố đạo Hồi nhưng đa phần là rất chung chung và không mang tính chất “không đội trời chung”.

Cuộc tuần hành tưởng niệm ông Boris Nemtsov chiều ngày 1-3 tại Moscow
Cuộc tuần hành tưởng niệm ông Boris Nemtsov chiều ngày 1-3 tại Moscow

Bởi vậy, thật khó để cho rằng tự nhiên các Tổ chức khủng bố Hồi giáo muốn rước thêm vào mình một đối thủ lớn như Nga, trong bối cảnh chúng cũng muốn để Moscow đấu với Washigton đến “sứt đầu mẻ trán”, để Mỹ không còn tâm trí quan tâm hay giảm nhẹ những hành động chống lại chúng.

Ngay bản thân ông Nemtsov vốn được truyền thông Nga coi là có quan điểm chống đạo Hồi sau những phát biểu trong vụ Charlie Hebdo. Tuy nhiên, đến khi ông bị giết người ta mới biết ông đã có phát ngôn về vấn đề này, thậm chí rất ít người biết ông đã có phát ngôn như thế nào.

Điều này chứng tỏ, những tuyên bố của ông không có mấy ảnh hưởng trên thế giới và rất ít tác động đến thế giới Hồi giáo, vì vậy, thật khó để nó có thể khiến tổ chức khủng bố Hồi giáo nổi giận và hạ sát ông bằng một vụ ám sát hết sức bí ẩn và không mang tính cảnh cáo, đe dọa.

Nếu lựa chọn một chính khách hay hô hào chống lại mình để “dằn mặt”, có lẽ các tổ chức khủng bố Hồi giáo sẽ chọn một chính khách không phải của Nga mà là của Mỹ hay phương Tây, bởi hiện nay Washington đang lãnh đạo liên minh quân sự chống lại tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo” và IS luôn cho rằng, Mỹ là kẻ thù lớn nhất của chúng.

Nga không có động cơ giết hại ông Boris Nemtsov, vụ ám sát này cũng không phải do các tổ chức khủng bố Hồi giáo thực hiện nên tất cả các giả thuyết sẽ được xem xét từ góc độ một thế lực nào đó gây ra vụ việc này nhằm gây bất ổn chính trị ở Nga, trong bối cảnh Moscow đang tập trung đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế, do sự bao vây, trừng phạt của phương Tây gây ra.

Xem tiếp kỳ sau: Ám sát Nemtsov nhằm gây thêm bất ổn chính trị cho Nga?

  • Thiên Nam

Thứ Hai, 02/03/2015 07:43

Sự Kiện