Kazakhstan đang dần thoát khỏi cái bóng nước Nga?

(Quan hệ quốc tế) - Với vị thế và tiềm lực của mình, Kazakhstan được cho là muốn có vai trò lớn hơn trong không gian hậu Xô viết và Liên minh kinh tế Á-Âu, song...

Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, các quốc gia mới nằm trong không gian hậu Xô viết đã thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), nhằm tạo ra một thể chế có đủ khả năng giải quyết các vấn đề an ninh, kinh tế và năng lượng trong khu vực.

Trong khi quá trình xây dựng cơ chế giải quyết các vấn đề quan trọng của CIS thì Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) dựa trên ý tưởng của Tổng thống Kazakhstan, Nursultan Nazarbayev, đã ra đời.

Cơ chế liên hiệp này được kỳ vọng sẽ là sự hợp tác chặt chẽ giữa hai thực thể có tiềm lực mạnh nhất trong không gian hậu Xô viết là Nga và Kazakhsatn, qua đó tăng cường kết nối với các thành viên khác, tạo ra tầm vóc cho CIS.

Kazakhstan dang dan thoat khoi cai bong nuoc Nga?
Hơn 1/4 thế kỷ thời hậu Xô viết, Nga và Kazakhstan luôn là đồng minh chiến lược

Tuy nhiên, dường như sáng kiến ​​đó đã không thành công và không có hiệu quả, nhất là khi Nga bị cho là đã phá vỡ thế cân bằng, bắt đầu bằng việc khẳng định quyền lực kinh tế và chính trị của mình đối với khu vực Trung Á.

Tác giả ý tưởng liên hiệp Á-Âu, Tổng thống Nazarbayev lại một lần nữa đưa ra ý tưởng kết nối mới, nhưng không phải trong không gian hậu Xô viết, mà là kết nối đến những không khác, từ đó khiến Astana ngày càng thoát khỏi cái bóng của Moscow.

Kazakhstan liên tục nâng tầm quan hệ với Mỹ và EU

Ngày 8/10, The Astana Times của Kazakhstan đưa tin, cuộc họp lần thứ 21 của Câu lạc bộ Berlin Á-Âu, được thành lập năm 2012 theo sáng kiến của Tổng thống Nazarbayev, đã được tổ chức tại Brussels ngày 4/10 vừa qua.

Chủ đề cuộc họp của Câu lạc bộ liên kết xuyên quốc gia lần này là "Thoả thuận và Tăng cường Hợp tác (EPCA) giữa Cộng hòa Kazakhstan và Liên minh châu Âu (EU): Thành tựu và Mục tiêu".

Sự kiện này tập trung vào quan điểm đối tác chính trị và kinh tế giữa Kazakhstan và EU, đặc biệt là liên quan tới Thỏa thuận giữa Astana và Brussels, vốn được áp dụng một phần từ tháng 5/2016, đã giúp nâng mối mối quan hệ lên tầm cao mới.

Theo Forbes, kinh tế Kazakhstan chủ yếu dựa vào EU. Thị trường EU là điểm đến của 40% hàng hoá xuất khẩu từ Kazakhstan.

Kazakhstan là nước cung cấp năng lượng lớn cho EU và EU cũng từng ủng hộ nhiệt thành Kazakhstan gia nhập WTO.

Ông Luc Devigne, Giám đốc Điều hành Chính sách Hành động Châu Âu, đối tác Đông, Trung Á và Tổ ​​chức An ninh và Hợp tác Châu Âu, cho rằng thành tựu trong hợp tác Kazakhstan - EU chưa bao giờ đạt được mức cao như hiện nay.

"Kazakhstan là đối tác chính trị - kinh tế của EU ở Trung Á, đã tạo ra môi trường hấp dẫn các nhà đầu tư châu Âu. EU ấn tượng về việc Kazakhstan thúc đẩy phát triển một khu vực Trung Á không xung đột và thịnh vượng", ông Devigne nhấn mạnh.

Nhân dịp kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Kazakhstan và EU, Thứ trưởng Ngoại giao Kazakhstan, Roman Vassilenko đã đánh giá cao thành quả trong hợp tác giữa hai bên về thương mại, năng lượng, vận tải và an ninh khu vực.

Kazakhstan dang dan thoat khoi cai bong nuoc Nga?
Quan hệ Kazakhstan - EU đã phát triển nhanh chóng và đạt được thành quả ngoài mong đợi

Giới chính trị và chuyên gia kinh tế châu Âu đánh giá cao và khích lệ Astana thực hiện chính sách đối ngoại đa phương cũng như những cải cách mà đã giúp mang lại kết quả tích cực về tăng trưởng kinh tế và ổn định khu vực.

Trong khi đó, quan hệ Mỹ - Kazakhstan cũng đang được phục hồi và nâng tầm cho tương xứng với vị thế của hai bên.

Tháng 1/2008, Đại sứ Mỹ tại Kazakhstan, John Ordway, yêu cầu Mỹ phải chạy đua với EU trong khai thác lợi ích từ Kazakhstan.

Khi đó, ông Rex Tillerson là người đứng đầu Tập đoàn Exxon Mobil đã quyết định tăng vốn sở hữu tại Công ty dầu khí quốc gia Kazakhstan (KazMunayGas). Tuy nhiên, do những áp lực chính trị với Kazakhstan, tình hình tạm thời bị đóng băng.

Nay ông Rex Tillerson là đương kim Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ, nên theo giới phân tích, quan hệ Washington - Astana đang được khởi động trở lại và chắc chắn tăng tốc.

"Bởi không ai hiểu hơn ông Tillerson về lợi ích từ Kazakhstan", theo Forbes.

Ngoại trưởng Kazakhstan Erlan Idrissov cho biết: "Chúng tôi đang tạo ra một chính sách đối ngoại thuận lợi để thiết lập các mối quan hệ với các đối tác quan trọng. Chúng tôi cần điều đó và cho thế giới biết những gì đang xảy ra ở Kazakhstan".

Rõ ràng, Kazakhstan đang rất quan tâm tới việc thúc đẩy và tăng cường quan hệ với Mỹ và nhất là EU, và các đối tác từ phương Tây cũng gia tăng sự chú ý và nâng tầm ảnh hưởng tới vùng đất vốn "độc quyền ảnh hưởng" của Nga trong 1/4 thế kỷ qua.

Kazakhstan nhanh chóng mở rộng trong quan hệ với Trung Quốc

Theo Forbes, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình thể hiện khát vọng hiện thực hoá "Giấc mộng Trung Hoa" đã tạo ra sức hút với giới lãnh đạo Kazakhstan, vì để hiện thực hoá ước vọng ấy, Bắc Kinh phải đổ nhiều nguồn lực vào nhiều quốc gia.

Và Kazakhsan trở thành một trong những điểm đến quan trọng của những nguồn lực từ Trung Hoa đại lục, bởi lãnh thổ Kazakhstan là nơi "Một vành đai bao quanh, Một con đường đi tới".

Kazakhstan dang dan thoat khoi cai bong nuoc Nga?
Nguồn lực từ Trung Quốc đã khiến Kazakhstan có nhiều thay đổi

Vì vậy, có rất nhiều dòng vốn từ Trung Quốc chảy tới Kazakhstan. Thậm chí ông Alicia Garcia Herrero, chuyên gia của Natixis Global Asset Management tại Hồng Kông, cho rằng: "Trung Quốc đã trở thành chủ nợ chính của Kazakhstan hiện nay".

Theo đánh giá của  Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, tăng trưởng kinh tế trong tương lai của Kazakhstan phụ thuộc rất lớn vào sự phát triển cơ sở hạ tầng và hoạt động thương mại của khu vực, mà Trung Quốc là thực thể chi phối.

Kết quả của từ việc đầu tư của Trung Quốc vào Kazakhstan đã khiến Ngân hàng Thế giới dự báo kinh tế Kazakhstan vốn chỉ tăng trưởng 0,9% GDP năm 2016 lên 2,2% trong năm 2017, tăng 3,7% vào năm 2018 và tăng 4% vào năm 2019.

Thứ Ba, 10/10/2017 07:49

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện