Tuần qua, nghi vấn Sacombank bị thâu tóm tăng lên khi ngân hàng này cho nhân viên liên hệ với một số cổ đông ủy quyền tham dự ĐHCĐ cho HĐQT và Ban kiểm soát. Giới quan sát nhìn nhận, đây là biện pháp lãnh đạo Sacombank phòng thủ dưới áp lực bị chi phối. Cuối tuần, Sacombank tạo ra bất ngờ khác khi thông báo tạm hủy ngày chốt danh sách cổ đông do phải bổ sung một số nội dung quan trọng trong kỳ họp ĐHCĐ tới.
Giới quan sát đang cố gắng cắt nghĩa động cơ, hành động của nhóm nhà đầu tư trên và tạm dựng lên 3 kịch bản.
Kịch bản 1: Hợp nhất có sự đồng thuậnDù xuất phát từ mục tiêu đầu tư tài chính đơn thuần hay hợp nhất, thì mục tiêu của các nhà đầu tư lớn khi mua khối lượng lớn cổ phần đều hướng tới việc cử người đại diện vào HĐQT, nhằm chia sẻ định hướng kinh doanh, cùng điều hành và phát triển doanh nghiệp. Về lý thuyết, bản chất của hoạt động thâu tóm hay hợp nhất nhằm tạo ra các giá trị mới, có tính cộng hưởng. Tuy nhiên, trong trường hợp Sacombank, kịch bản này có vẻ khác xa với lý thuyết.
Trái với 3 ngân hàng được hợp nhất cuối năm ngoái nhằm giải quyết vấn đề thanh khoản, việc hợp nhất các ngân hàng quy mô tương đương Sacombank mà chiến lược phát triển giống nhau có thể không tạo ra các động lực tăng trưởng mới. Thậm chí, mạng lưới chi nhánh chồng chéo có thể kéo kết quả kinh doanh thụt lùi.
Thách thức thứ hai đến từ chi phí vốn của bên mua. Để nắm trong tay một khối lượng lớn cổ phần, bên mua đã phải kiên nhẫn mua gom nhiều tháng trước đây. Giả định sự hợp nhất đồng thuận diễn ra, quá trình tái cơ cấu phải trải qua vài năm. Với giá vốn trung bình khó có thể thấp hơn thị giá cổ phiếu hiện tại, trong bối cảnh lãi suất cho vay khó giảm, chính sách cổ tức của STB vài năm tới khó có thể theo kịp. Bên mua gặp áp lực chi phí vốn theo thời gian.
Kịch bản 2: Thôn tính thù nghịchMột cuộc thâu tóm không nhận được sự đồng thuận của HĐQT công ty mục tiêu được coi là một cuộc thôn tính thù nghịch. Thực tế, ngân hàng là lĩnh vực kinh doanh tiền tệ đặc thù - loại tài sản rất linh hoạt. Đã có bên thâu tóm thì cũng có giải pháp chống thâu tóm. Không có ý định hợp tác, đối tượng bị thâu tóm có thể tiến hành một loạt biện pháp tự vệ như: cấp tín dụng với chi phí rẻ ra thị trường, gia tăng nợ xấu… Vì vậy, dù kiểm soát được ngân hàng, nhưng xét về mặt hiệu quả, người mua vẫn có thể thất bại.
Kịch bản 3: Nảy sinh một cuộc chiến pháp lýVề lý thuyết, các cuộc thâu tóm có xu hướng biến thành một cuộc chiến pháp lý, khi việc thu gom cổ phần công khai hay bí mật nhằm mục đích hợp nhất có ranh giới rất hẹp so với việc thao túng, lũng đoạn giá cổ phiếu. Trong trường hợp bên mua vô can thì cuộc tấn công cũng bị kéo dài, tăng gánh nặng chi phí, khiến bên mua tự suy yếu. Ngược lại, với các HĐQT không vì lợi ích chung sẽ đối diện với nguy cơ bị thay thế trước thời hạn, khi bên mua tìm được và công bố các bằng chứng pháp lý xác đáng trong ĐHCĐ.
Hiện nay, Sacombank không chỉ là một doanh nghiệp niêm yết với hơn 70.000 cổ đông, mà còn là một ngân hàng lớn, mọi biến động đều liên quan đến hệ thống tiền tệ và an ninh kinh tế. Một cuộc chiến pháp lý diễn ra dai dẳng là điều không cổ đông nhỏ nào mong muốn, nhưng không phải không thể xảy ra.