Các nhà hoạch định chính sách phương Tây đang cố giải quyết bài toán làm sao để vừa trừng phạt nặng Iran vừa giữ cho giá dầu không tăng nóng.
Các hình phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu nhằm vào hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Tehran chắc chắn sẽ khiến kinh tế nước này bị đình trệ, buộc phải thay đổi chương trình hạt nhân. Tuy nhiên, động thái này cũng có thể đẩy giá dầu thế giới tăng nóng.
Philip K. Verleger - một nhà kinh tế nghiên cứu về dầu lâu năm và cũng là nghiên cứu sinh tại Viện kinh tế quốc tế Peterson, đã đề xuất một giải pháp bài toán trên, tuy có thể gây nhiều tranh cãi. Đó là Washington sẽ xuất dầu từ kho dự trữ xăng dầu chiến lược (SPR) của mình. Theo ước tính của ông Verleger, hiện nguồn dầu trong kho này đang vượt mức cần thiết.
Mỹ cùng với nhiều quốc gia châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và một vài quốc gia công nghiệp khác, có kho dự trữ xăng dầu chiến lược lớn nhằm sử dụng trong trường hợp có sự gián đoạn nguồn cung. Kho dự trữ của Mỹ được xây dựng trong những năm 1970, đã được mở 3 lần: trong cuộc chiến vùng vịnh 1990 - 91, trong năm 2005 sau khi cơn bão Katrina tấn công vùng vịnh Mexico và mùa hè năm ngoái trong cuộc chiến tranh Libya.
Theo một hiệp ước quốc tế được kí kết vào năm 1974, Mỹ cần duy trì một lượng dầu cố định trong kho dự trữ. Tuy nhiên hiện nay, mức tiêu thụ dầu ở nước này đang giảm trong khi sản lượng khai thác tăng lên, khiến lượng dầu dự trữ tăng.
Trong một công bố trong ngành mới đây, ông Verleger ước tính chỉ 5 năm trước, dự trữ dầu của Mỹ hầu như không đáp ứng được mức yêu cầu quốc tế tối thiểu. Tuy nhiên hiện nay, dự trữ đã đạt 690 triệu thùng, vượt 280 triệu thùng so với mức yêu cầu .
"Lượng dầu này có thể được bán như một hàng hóa của chính phủ có sản lượng thặng dư, cũng giống như nhiều tài sản khác trong trường hợp tương tự," ông Verleger lập luận.
Nếu bán 280 triệu thùng dầu thặng dư trên trong 1 năm, tương ứng với mức 770.000 thùng/ngày, thì sẽ đủ để bù đắp cho tác động từ các biện pháp trừng phạt Iran và cung cấp một bước đệm cho châu Âu và các quốc gia khác tìm kiếm các nguồn cung thay thế.
"Việc sử dụng nguồn dầu dự trữ của chúng tôi sẽ tăng hiệu quả của các biện pháp trừng phạt Iran và giảm bớt khó khăn cho các đồng minh của chúng tôi."
Tuy nhiên, việc xuất dầu từ SPR có thể khiến Mỹ đối mặt với sự thiếu hụt nguồn cung trong tương lai. Ngoài ra, kế hoạch này có thể phá sản nếu Iran cho đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển 1/3 lượng dầu toàn thế giới.