Có thể nào một sản phẩm của trí tưởng tượng lại được xem như sự thật? Dự trữ dầu thô của các thành viên Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) là trường hợp điển hình về chuyện này.
Năm 2008, dự trữ dầu thô của OPEC đã tăng gần 7,9%, từ mức 940 tỷ thùng năm 2007 lên 952 tỷ thùng. Kết quả này là do "sự đánh giá lại" trữ lượng dầu thô từ một thành viên là Venezuela. Sau đó đã có nhiều hoài nghi về thông tin này.
Những năm 1980, OPEC bắt đầu xác định hạn ngạch sản xuất dựa trên lượng dầu dự trữ được chứng nhận của các thành viên. Cũng chính trong thập kỉ này, lượng dầu dự trữ của các nước đã có những "bước nhảy vọt".
Năm 1983, Kuwait tăng dự trữ của mình từ 76 tỷ thùng lên 92 tỷ thùng. Trong 2 năm 1985 - 1986, dự trữ của Iraq tăng từ 47 tỷ thùng lên 100 tỷ thùng, của Iran tăng từ 49 lên 93 tỷ thùng và của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng gấp 3 lần, từ 31 tỷ thùng lên 92 tỷ thùng.
Phải chăng tất cả các nước trên đều phát hiện những mỏ dầu mới hay tăng sản lượng tại các mỏ hiện có?
Năm 2006, tuần báo Petroleum Intelligence (PIW) do Energy Intelligence xuất bản đã phơi bày sự thật đằng sau những con số về dự trữ dầu của OPEC.
Theo một nguồn tin bị rò rỉ từ Công ty dầu mỏ Kuwait (KOC), dự trữ dầu thực tế của nước này chỉ bằng một nửa so với con số được báo cáo. Tiến sĩ Samsam Bakhtiari, chuyên gia cao cấp thuộc Công ty dầu quốc gia Iran (NIOC) cho biết dự trữ dầu của Trung Đông chỉ "khoảng một nửa so với những gì chính phủ các nước công bố."
Có bao nhiêu thùng dầu bạn thấy ở đây? OPEC muốn bạn tin là có 3, nhưng thật ra chỉ có 1 là thực, còn họ đã vẽ thêm 2.
Câu hỏi đặt ra lúc này là tại sao OPEC phải nói dối về dự trữ dầu của mình?
Có thể thấy, dự trữ dầu tăng lên sẽ giúp một quốc gia có quyền tăng hạn ngạch sản xuất (được tính theo % lượng dự trữ), từ đó có thể kiếm nhiều tiền hơn từ việc xuất khẩu. Kuwait báo cáo một lượng dự trữ dầu là 99 tỷ thùng, dựa theo đó, nước này được phép trích ra 2,25 triệu thùng dầu/ngày để xuất khẩu, không quan trọng dự trữ thực của nước này là bao nhiêu.
Lý do nữa là nhờ mức dự trữ dầu, các nước có thể huy động tiền nhiều hơn từ những ngân hàng "cả tin" quốc tế và từ thị trường chứng khoán.
OPEC không cho phép hoạt động kiểm toán độc lập, con số thực về lượng dầu dự trữ không bao giờ được xác minh và các nước thuộc tổ chức này vẫn tiếp tục đón nhận những dòng tiền đầu tư từ nước ngoài. Hiện nay, các nước OPEC đều phụ thuộc lớn vào nguồn thu từ dầu.
Cuối cùng, các nước này được điều hành bởi các chính trị gia luôn đặt lợi tích tài chính trước mắt trên lợi ích quốc gia. Không bao giờ họ nghĩ đến việc một khi nguồn dầu cạn kiệt, đất nước và rộng ra là thế giới sẽ ra sao.
Các con số dự trữ dầu mỏ được phóng đại cũng đồng nghĩa với việc nguồn cung dầu giảm sẽ đến trước dự báo. Theo US Joint Forces, thặng dư sản lượng dầu mỏ có thể hoàn toàn biến mất vào năm 2015, nhưng sau những thông tin trên, nhiều khả năng điều này có thể diễn ra sớm hơn thế?